ŻONA WSPÓLNIKA. SKŁADKI ZUS

Czy żona wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zatrudniona w tejże spółce na podstawie umowy o pracę podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik.

Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polski są pracownikami; za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ww. ustawy - jeżeli pracownik spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowany jako osoba współpracująca.

Natomiast stosownie do ustępu 11 powyższego artykułu, za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności.

Potwierdzeniem powyższego jest treść art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.), zgodnie z którymi pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, natomiast pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.

ZUS WSPÓLNIKA SPÓŁKI KOMANDYTOWO-AKCYJNEJ

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Katalog osób podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym określono w art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dla rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia określonych tym przepisem. Stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się, m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej i akcyjnej.

Zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), spółka komandytowo-akcyjna jest spółką osobową mającą na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której wobec wierzycieli za zobowiązania spółki co najmniej jeden wspólnik (komplementarusz) odpowiada bez ograniczenia, a co najmniej jeden wspólnik jest akcjonariuszem.

Ponadto, w sprawach dotyczących spółki komandytowo-akcyjnej w zakresie: stosunku prawnego komplementariuszy, zarówno między sobą, wobec wszystkich akcjonariuszy, jak i wobec osób trzecich, a także do wkładów tychże wspólników do spółki, z wyłączeniem wkładów na kapitał zakładowy - mają zastosowanie odpowiednio przepisy dotyczące spółki jawnej, a w pozostałych sprawach - odpowiednio przepisy dotyczące spółki akcyjnej, a w szczególności przepisy dotyczące kapitału zakładowego, wkładów akcjonariuszy, akcji, rady nadzorczej i walnego zgromadzenia.

ZAWIADOMIENIE O NABYCIU SPADKU

Upływ terminu w ramach którego należy zawiadomić organ podatkowy o otrzymanym spadku powoduje utratę prawa do zwolnienia od podatku. Skutków tych nie można anulować poprzez przywrócenie terminu, bez względu na przyczynę jego uchybienia, zawinioną bądź niezawinioną.

Dokonanie stosownego zgłoszenia zarówno po terminie wskazanym w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jak i przed nim, jest nieskuteczne i w związku z tym nie prowadzi do zwolnienia od opodatkowania. Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 16 marca 2012 r. (I SA/Łd 56/12).

Podatnik na podstawie ustawy nabył spadek po swoim ojcu. Nabycie to podlegało opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j.: Dz.U. z 2009 r. nr 93, poz. 768 z z.).

Na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 (...).

W przypadku niespełnienia ww. warunków, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Minister Finansów określił, w drodze rozporządzenia, wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w nim zawartych, w tym w szczególności:

- dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,
dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,
- dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość nabytego udziału

- uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.

Organy podatkowe zasadnie zatem uznały, że dla skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków istotne znaczenie ma wyłącznie dokonanie prawidłowego zgłoszenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Zgłoszenie to powinno być dokonane na formularzu SD-Z2.

Ponieważ skarżący podatnik nadał zgłoszenie w placówce pocztowej w dniu 6 października 2009 r., organy prawidłowo przyjęły, że nie dotrzymał on terminu określonego w art. 4a ww. ustawy, co spowodowało utratę prawa do zwolnienia. Konsekwencją powyższego było opodatkowanie nabycia majątku według zasad określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

OPŁATY ZA CZYNNOŚCI ORGANÓW CELNYCH

Niektóre czynności wykonywane przez urzędy celne nie powinny podlegać opłatom, jeśli są wykonywane w godzinach pracy tych organów. Dotyczy to w szczególności poboru przez organ celny opłat z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz towarów za świadczone usługi oraz za czynności badania i analizy towaru przeprowadzane przez organy celne w ramach wykonywania kontroli celnej w odniesieniu do towarów pozostających pod dozorem celnym.

To się zmieni. Jest projekt nowelizacji, który dostosuje polskie przepisy do zasad unijnych.

Zgodnie z przepisami unijnymi, organy celne nie mogą pobierać opłat z tytułu przeprowadzania kontroli celnych lub innych form stosowania przepisów prawa celnego, jeżeli odbywa się to w godzinach pracy właściwych urzędów celnych. Wyjątki od tej zasady mogą dotyczyć przypadków świadczenia określonych usług (art. 30 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 450/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (Dz. Urz. UE L 145 z 04.06.2008 r. str. 1). Przepis ten na podstawie art. 188 ust. 3 ww. rozporządzenia stosuje się od dnia 1 stycznia 2011 r. Art. 30 rozporządzenia nr 450/2008, zatytułowany "Opłaty i koszty").

Natomiast w art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 622 z późń. zm.), przewidziany jest pobór przez organ celny opłat z tytułu przeprowadzonych badań lub analiz towarów za świadczone usługi (art. 92 ust. 1 pkt 1 i 2), jak również za czynności badania i analizy towaru przeprowadzane przez organy celne w ramach wykonywania kontroli celnej w odniesieniu do towarów pozostających pod dozorem celnym (art. 92 ust. 1 pkt 3 i 4), które to czynności w świetle ww. przepisu zmodernizowanego kodeksu celnego powinny być wykonywane w godzinach pracy urzędu celnego bezpłatnie.

NADPŁATA W OPŁACIE TARGOWEJ

Podatnikowi, który dokonał nadpłaty podatku niepodlegającego systemowi deklarowania, np. w opłacie targowej, także przysługuje żądanie naliczenia oprocentowania. Takie stanowisko zajął w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2012 r. (I SA/Bd 269/12).

Podatniczka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za prawie 3 lata wskazując, że prowadzi działalność w wynajętym pawilonie i z tego tytułu uiszczała opłatę targową, do czego nie była zobowiązana.

Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Rozpatrując złożone odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji podatników składających deklaracje w zakresie płaconych podatków i podatników nieskładających takich deklaracji ze względu na naliczanie oprocentowania w przypadku "podatków deklarowanych" i jego nienaliczanie w przypadku "podatków niedeklarowanych".

Zróżnicowanie podatników w zakresie oprocentowania nadpłaty ze względu na system deklarowania należności publicznoprawnych, stanowi, w ocenie Sądu, naruszenie zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady ochrony własności (art. 21 Konstytucji), oraz zasady równości podatników wobec prawa (art. 32 Konstytucji).

W przekonaniu Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że strona przyczyniła się do opóźnienia w zwrocie nadpłaty, gdyż wniosek o stwierdzenie nadpłaty z 9 listopada 2007 r. sprecyzowała dopiero 2 lipca 2008 r. wskazując element istotny wniosku – okres, za który żąda nadpłaty w opłacie targowej.

Strona od samego początku, była wzywana przez organ I instancji do przedstawienia dowodów uiszczenia opłat targowej. Tym samym odmowę zwrotu oprocentowania nadpłaty Sąd uznał za uzasadnioną.

ZASIŁEK DLA BEZROBOTNYCH OD 1 CZERWCA 2012

Z dniem 1 czerwca 2012 r. nastąpiła zmiana wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Według ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zasiłki dla bezrobotnych podlegają z dniem 1 czerwca każdego roku waloryzacji o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku.

Średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2011 r. w stosunku do 2010 r. wyniósł 104,3% (wzrost cen o 4,3%). Stąd zasiłki dla bezrobotnych przyznane po dniu 31 grudnia 2009 r., na podstawie powyższego wskaźnika, po waloryzacji od 1 czerwca 2012 r. wynoszą:

- 794,20 zł (761,40 zł x 104,3%) – w okresie pierwszych 3 miesięcy posiadania prawa do zasiłku;
- 623,60 zł (597,90 zł x 104,3%) – w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.

Zasiłki dla bezrobotnych przyznane do 31 grudnia 2009 r., ustalony na podstawie powyższego wskaźnika, po waloryzacji od 1 czerwca 2012 r., wynoszą 637 zł (610,70 zł x 104,3%).

KARY DLA PŁATNIKÓW ZUS

W dniu 31 maja 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 maja 2012 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. poz. 611). Dzięki tej zmianie za nieopłacenie lub opłacenie w nienależytej wysokości składek na osobę fizyczną będącą płatnikiem składek nie będzie można nałożyć jednocześnie opłaty dodatkowej oraz kary za wykroczenie lub kary za przestępstwo.

Osoba fizyczna będąca płatnikiem składek za nieopłacenie lub opłacenie w nienależytej wysokości składek ZUS mogła zostać, na mocy ww. przepisów, ukarana podwójnie z tytułu nieopłacania składek lub opłacania ich w zaniżonej wysokości:

- opłatą dodatkową oraz
- zgodnie z przepisami Kodeksu karnego.

Opłata dodatkowa, którą wymierza ZUS w przypadku nieopłacania składek lub opłacania ich w zaniżonej wysokości wynosi od 1% do 100% nieopłaconych składek i jest stosowana adekwatnie do nieprawidłowości stwierdzonych w zakresie obowiązku opłacania składek i okoliczności, które do nich doprowadziły. Sankcja za ten sam czyn według Kodeksu karnego jest nakładana na tego kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego. Karą jest grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2.

Ustawa z dnia 10 maja 2012 r. wprowadziła w art. 24 ust. 1 ww. ustawy systemowej zastrzeżenie, z którego wynika, iż podleganie odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie stanowi negatywną przesłankę dla wymierzenia dodatkowej opłaty. Zatem płatnikowi będącemu osobą fizyczną skazanemu prawomocnym wyrokiem za nieopłacenie składek lub opłacenie ich w zaniżonej wysokości, ZUS nie może wymierzyć dodatkowej opłaty.