NADPŁATA W OPŁACIE TARGOWEJ

Podatnikowi, który dokonał nadpłaty podatku niepodlegającego systemowi deklarowania, np. w opłacie targowej, także przysługuje żądanie naliczenia oprocentowania. Takie stanowisko zajął w wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2012 r. (I SA/Bd 269/12).

Podatniczka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za prawie 3 lata wskazując, że prowadzi działalność w wynajętym pawilonie i z tego tytułu uiszczała opłatę targową, do czego nie była zobowiązana.

Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej. Rozpatrując złożone odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji podatników składających deklaracje w zakresie płaconych podatków i podatników nieskładających takich deklaracji ze względu na naliczanie oprocentowania w przypadku "podatków deklarowanych" i jego nienaliczanie w przypadku "podatków niedeklarowanych".

Zróżnicowanie podatników w zakresie oprocentowania nadpłaty ze względu na system deklarowania należności publicznoprawnych, stanowi, w ocenie Sądu, naruszenie zasad konstytucyjnych: demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), zasady ochrony własności (art. 21 Konstytucji), oraz zasady równości podatników wobec prawa (art. 32 Konstytucji).

W przekonaniu Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że strona przyczyniła się do opóźnienia w zwrocie nadpłaty, gdyż wniosek o stwierdzenie nadpłaty z 9 listopada 2007 r. sprecyzowała dopiero 2 lipca 2008 r. wskazując element istotny wniosku – okres, za który żąda nadpłaty w opłacie targowej.

Strona od samego początku, była wzywana przez organ I instancji do przedstawienia dowodów uiszczenia opłat targowej. Tym samym odmowę zwrotu oprocentowania nadpłaty Sąd uznał za uzasadnioną.

CERTYFIKAT REZYDENCJI PODATKOWEJ

Płatnik pobrał w trakcie roku podatek u źródła według stawki wynikającej z ustawy, ponieważ podatnik nie przedstawił certyfikatu rezydencji. W okresie późniejszym podatnik dostarczył płatnikowi certyfikat. Kto ma prawo wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty? Czy uprawnienie to przysługuje tylko podatnikowi, czy również płatnikowi?

Zgodnie z art. 72 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się m.in. kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Na podstawie art. 75 § 1 ww. ustawy podatnik jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w sytuacji, gdy kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego przez niego podatku.

Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje również płatnikom, jeżeli:

a) w złożonej deklaracji wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od wysokości pobranego podatku,
b) w złożonej deklaracji wykazali oraz wpłacili podatek w wysokości większej od należnej,
c) nie będąc obowiązanymi do składania deklaracji, wpłacili podatek w wysokości większej od należnej.

Płatnik może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty tylko w sytuacjach powodujących uszczerbek w jego majątku, gdy na skutek własnych błędów zadeklarował oraz wpłacił podatek w wysokości większej od należnej albo większej od pobranej.
Z przedstawionego zapytania wynika, że nadpłata powstała na skutek pobrania przez płatnika od podatnika podatku w wysokości wyższej od należnej.

W takim przypadku nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 75 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Po stronie płatnika nie powstała nadpłata, wobec czego nie jest on uprawniony do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nadpłaty. W opisanej sytuacji prawo do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty przysługuje, na podstawie art. 75 § 1 tej ustawy, podatnikowi.

Jeżeli masz pytania dotyczące niniejszej informacji, napisz do mnie: porachunki.podatkowe@gmail.com

TK O OPROCENTOWANIU NADPŁATY

Pozbawienie podatnika oprocentowania od kwoty wpłaconej na poczet odsetek za zwłokę od nienależnej zaległości podatkowej uiszczonej na podstawie niezgodnej z prawem decyzji podatkowej narusza Konstytucję. Tak orzekł Trybynał Konstytucyjny (sygn.: SK 21/08).

W dniu 21 lipca 2010 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił wyrok dotyczący nadpłaty podatku.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 72 §1 pkt 1 w związku z art. 77 §1 i §2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do 4 czerwca 2001 r., w zakresie, w jakim przepis ten przez uznanie za nadpłatę kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku z pominięciem kwoty nienależnie zapłaconych odsetek za zwłokę, pozbawia podatnika oprocentowania od kwoty wpłaconej na poczet odsetek za zwłokę od nienależnej zaległości podatkowej uiszczonej na podstawie niezgodnej z prawem decyzji podatkowej, jest niezgodny z art. 77 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Zaskarżone przepisy powodowały, że podatnikowi, który uiścił nienależną kwotę podatku wraz z naliczonymi odsetkami za zwłokę, w przypadku uchylenia decyzji określającej to świadczenie (w wyniku czego ujawniała się nadpłata), przysługiwało prawo zwrotu nienależnie uiszczonych kwot wraz z oprocentowaniem liczonym jedynie od kwoty należności głównej, tj. kwoty samego podatku. Oprocentowanie, w myśl zakwestionowanych przepisów, nie obejmowało natomiast kwot uiszczonych jako nienależne odsetki za zwłokę.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego trudno doszukać się racjonalnych przesłanek uzasadniających wyłączenie oprocentowania nienależnie uiszczonych odsetek za zwłokę.

Odsetki - obok zaległości podatkowej - stanowią element określający wysokość jednego długu podatkowego. Skoro oprocentowanie nadpłaty ma niwelować negatywne skutki ekonomiczne związane z brakiem możliwości dysponowania przez podatnika nienależnie wpłaconymi kwotami, zasadne jest, by oprocentowanie - pełniące funkcję odszkodowawczą - obejmowało zarówno należność główną, jak i naliczone od niej odsetki za zwłokę, z których wierzyciel podatkowy w sposób nieuprawniony korzystał.

Oprocentowanie nadpłaty podatku stanowi niewątpliwie naprawienie szkody w zakresie utraconych korzyści. Utrata korzyści związana jest w tym przypadku bezpośrednio z pozbawieniem podatnika możliwości korzystania ze środków pieniężnych, które musiały zostać przez niego wpłacone na poczet zarówno nienależnego podatku jak i odsetek. Gdyby nie obowiązek zapłaty, który ostatecznie okazał się nieistniejący, podatnik mógłby dowolnie dysponować tą kwotą i otrzymywać z tego tytułu przychód. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 72 §1 pkt 1 w związku z art. 77 §1 i §2 pkt 1 ordynacji podatkowej jest niezgodny z art. 77 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał stwierdził ponadto, że ustawodawca, ograniczając definicję nadpłaty jedynie do kwoty podatku, pomijając w niej kwoty zarachowane przez organ podatkowy na poczet odsetek za zwłokę, uniemożliwił de facto podatnikowi realizację wierzytelności o zapłatę kwoty oprocentowania odsetek od rzekomych zaległości, pozbawiając ją ochrony prawnej. Do konstytucyjnej ochrony prawa majątkowego należy także ochrona możliwości realizacji tego prawa. Wobec tego Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 72 §1 pkt 1 w związku z art. 77 §1 i §2 pkt 1 ordynacji podatkowej jest niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził także, że w rozważanym przypadku brak jest również uzasadnienia ograniczenia praw określonych w art. 64 ust. 1 oraz art. 77 ust. 1 konstytucji w postaci ochrony dobra, sytuującego się wśród praw i wartości wymienionych w art. 31 ust. 3 konstytucji, ze względu na które można byłoby je ograniczyć. Wobec braku wartości, dla której realizacji ustawodawca ograniczył prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej, oraz prawo do ochrony innego niż własność prawa majątkowego, Trybunał uznał, że analiza dalszych, wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, warunków proporcjonalności pozbawiona jest w związku z tym wszelkiego znaczenia. W konsekwencji Trybunał orzekł, że zaskarżony przepis jest niezgodny z art. 77 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

W pozostałym zakresie Trybunał Konstytucyjny umorzył postępowanie ze względu na zbędność wyrokowania. Trybunał uznał, że cel postępowania, jakim jest wyeliminowanie z porządku prawnego niekonstytucyjnej normy, został osiągnięty, w związku ze stwierdzeniem niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów z art. 77 ust. 1 i art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Więcej szczegółowych informacji na ten temat otrzymasz pisząc do mnie: porachunki.podatkowe@gmail.com